Japonia, nazywana często Krajem Kwitnącej Wiśni bądź Krajem Wschodzącego Słońca leży w Azji Północno-Wschodniej, oddzielając północną część Pacyfiku od Morza Japońskiego. Jej całkowita wielkość to 377,915 km2, czyli niemal tyle, ile mają połączone terytoria Niemiec i Szwajcarii, a ciut mniej, niż liczy sobie Kalifornia. Sercem Japonii są cztery główne wyspy, otoczone grupą 4000 wysp pomniejszych. Największa z nich to Honshu, 231 tysięcy km2, zaś najmniejsza - Shikoku (19 tysięcy km2). Dwie pozostałe to Hokkaido na północy (83 tysiące km2) i Kyushu na południu (42 tysiące km2).

Stolicą Japonii jest Tokio. Liczba mieszkańców stolicy (wraz z przedmieściami) to 12 milionów dusz. W sumie populacja Japonii przekracza 127 milionów (wg danych na 2005 rok). Wizyta w każdym z większych miast (jak Yokohama, Osaka, Nagoya czy Sapporo) pozostawia wrażenie ciągłego ruchu, dynamizmu i ścierających się oddziaływań mas ludzkich. Trzeba się do tego przyzwyczaić, by uniknąć syndromu "zagubienia w wielkim mieście".

Z północy na południe

Administracyjnie Japonia jest podzielona na osiem regionów: Hokkaido, Tohoku, Kanto, Chubu, Kinki, Chugoku, Shikoku i Kyushu. Wyspa Hokkaido różni się od pozostałych pod względem klimatu - generalnie jest tam chłodniej aniżeli w innych częściach kraju. Słynie z zapierających dech w piersiach krajobrazów - dziewiczych lasów, potężnych jezior i wulkanów, również aktywnych. Bagna Kushiro na wschodzie wyspy to raj dla ptactwa, naturalny rezerwat, gdzie można spotkać najrzadsze gatunki ptaków. Stolica Hokkaido, Sapporo, przyciąga turystów szczególnie w lutym, kiedy odbywa się tam Festiwal Zimy. Gigantyczne budowle i rzeźby ze śniegu i lodu to widok nie do zapomnienia. Tohoku to region rolniczy, 65% jego obszaru to pola ryżowe. W granicach pół godziny drogi pociągiem od głównego z miast - Sendai - znajduje się Matsushima. To 260 małych wysepek, tworzących wspólnie krajobraz uznawany za jeden z trzech najpiękniejszych widoków w całej Japonii. Kanto to pod względem administracyjnym kluczowy region kraju, obejmuje bowiem główne miasta - stolicę, Tokio, jak również Yokohamę, Kawasaki, Saitami i Chiba. Michał Klimaszewski, młody reżyser i zaprzysięgły wielbiciel Japonii, mówi o tokijskiej dzielnicy Akihabara, że: "słynie z najlepszych salonów gier... ludzie wrzucają do specjalnych slotów dziesiątki małych kuleczek, które wymieniają potem na papierosy, alkohole i filmy dvd. Nigdy na pieniądze, bo hazard jest w Japonii oficjalnie zakazany, a jednak czas w takich miejscach spędza masa osób".

Chubu jest regionem w dużej mierze górzystym, obejmuje łańcuch górski zwany Dachem Japonii. Najwyższym szczytem jest Fuji, góra przez niektórych Japończyków uznawana za świętą. Jej specyficzny kształt inspirował całe pokolenia artystów, dzięki czemu przeniknął do globalnej świadomości jako graficzny symbol Japonii. Inne godne uwagi punkty w regionie Chubu to półwysep Izu, przyciągający fantastycznymi plażami, oraz świątynia Zenkoji. Kinki pod względem industrialnej ważności ustępuje jedynie Kanto. Tu leży Kyoto, starożytna stolica, tu mieszczą się również Osaka i Kobe - najważniejszy z japońskich portów. Kyoto stanowi perłę historycznego dziedzictwa - stolica cesarstwa od 794 do 1868 roku, przyciąga miliony spragnionych artystycznych wrażeń turystów. Północno-wschodnia część prefektury Kyoto to drugi z trzech najpiękniejszych widoków Japonii, wydma Amanohashidate, gdzie rośnie ponad 6000 urzekających oko drzew piniowych. Trzeci najpiękniejszy widok Japonii można znaleźć w kolejnym regionie - Chugoku. To Itsukushima, znana również pod nazwą Miyajima, wyspa podlegająca prefekturze Hiroszimy. W samej Hiroszimie zaś znajduje się memoriał poświęcony tragedii ofiar bomby atomowej. Shikoku, najmniejsza z japońskich wysp, ma w sobie dziwny klimat spokojnego, farmerskiego życia, pewną ciszę, skłaniającą do medytacji. Wreszcie ostatni z ośmiu regionów - Kyushu. Jego centralnym punktem jest niewątpliwie Okinawa, niegdyś nazywana Ryukyu. Aż do XVII wieku było to niezależne królestwo, toteż pod względem kultury i dialektu wypracowała sobie zauważalną odrębność. Turystyka to podstawa dochodów Okinawy. Słynie ze znakomitych warunków do uprawiania sportów wodnych, w tym nurkowania - zwłaszcza w okolicach wysp Ishigaki-jima i Miyako-jima, z uwagi na imponujące rafy koralowe.

Origami i ogrody zen

Japonia jest dziedziczną monarchią konstytucyjną. Głową państwa jest cesarz - obecnie cesarz Akihito, na tronie od 1989 roku - jednak jego funkcje są głównie reprezentacyjne. Mentalność Japończyków do dzisiaj nosi silne wpływy filozofii Konfucjusza i kodeksu bushido. Poszanowanie tradycji, zwłaszcza głęboki szacunek okazywany starszym pokoleniom, powściągliwość i opanowanie, które Europejczykowi wydają się zdumiewające, nacisk na dyscyplinę, specyficzne pojmowanie zasad honoru i definiowanie hańby, skłonność do ukrywania uczuć - to w bardzo ogólnym skrócie zarys charakteru narodowego. Harmonia w grupie to dla Japończyka wartość szczególnie cenna, często interes publiczny zatem ma pierwszeństwo nad interesem prywatnym. Ogromną wagę Japończycy przywiązują do kwestii "moralnych zobowiązań" (giri). Kultura japońska, dziś zaliczana do najbogatszych i najbardziej fascynujących na świecie, kształtowała się w obszarze wpływów chińskich. Chiny to kolebka origami, czyli starożytnej sztuki składania papieru, ogrodów drzewek bonsai czy suiseki - sztuki artystycznego eksponowania skał i kamieni. Będąc w Japonii, warto zapoznać się bliżej z pięknem kamiennych ogrodów - karesansui, czyli kamienne ogrody zen, są odzwierciedleniem idei filozoficznych, obrazują spójność wody i gór w klimacie surowej prostoty. W XIII wieku, również z Chin, dotarł do Japonii buddyzm zen, a wraz z nim - tradycja ceremonialnego picia herbaty. Rytualna otoczka to źródło narodzin dalszych charakterystycznych elementów kultury japońskiej - ikebany, sztuki układania kwiatów czy unikalnej poezji haiku. Podstawą japońskiej estetyki jest shibui - połączenie słów wabi (piękno ubóstwa) i sabi (patyna czasu), razem łączy się w "spokojną wytworność". Japończycy nie tolerują przesady, preferują subtelny minimalizm i intrygujące niedomówienie.

Królestwo ryżu

Kuchnia japońska to nie tylko smak potraw, ale także sposób ich podania, ułożenia i doboru barw, co często wymaga znacznego wkładu pracy. Podstawą kuchni jest ryż, samo słowo określające ryż - gohan - to również określenie na "posiłek". Ryby i owoce morza, tak często obecne na japońskich stołach, nawet w formie surowej, to konsekwencja obowiązującego niemal do końca XIX wieku zakazu spożywania mięsa. Zawdzięczamy mu sushi, sashimi i tempurę. Popularne są zupy, zwłaszcza zupa z soi, zwana miso, oraz wszelkiego rodzaju makarony - obon z mąki pszennej, soba - z gryczanej i rybny makaron naruto. Ulubiony napój to rzecz jasna o-cha, czyli zielona herbata. To zwieńczenie posiłku, natomiast przed rozpoczęciem jedzenia często podawane jest sake, wytwarzany z ryżu napój alkoholowy, serwowany na ciepło. Japończycy są również gorącymi zwolennikami piwa. Wybierając się do Japonii, należy mieć na uwadze pewne obyczaje - ich nieposzanowanie może się okazać obraźliwe. Nie należy żartować ze zwierzchników, rodziny, to bardzo nietaktowne. Przy powitaniu i pożegnaniu należy się skłonić, wchodząc do świątyni lub czyjegoś domu - koniecznie zdjąć buty. Za nieeleganckie uznaje się publiczne wycieranie nosa, mycie rąk nad wanną i - uwaga - zostawianie napiwków.