Monako znajduje się u podnóża południowych Alp, na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jeszcze w czasach starożytnych służyło za schronienie dawnym ludom, chociaż oficjalnie jego historia datuje się od 10 czerwca 1215 roku, kiedy to rodzina Ghibellinich z Genui oficjalnie położyła kamień węgielny pod fortecę, która dziś jest częścią Pałacu Książęcego. Pierwsi osadnicy mogli liczyć na znaczne przywileje, jak np. hojne nadania własności ziemskiej. Od 700 lat historia Monako jest nierozerwalnie związana z rodem Grimaldich.

Oficjalny język to francuski, jednak angielskim i włoskim można się porozumieć równie swobodnie. Istnieje także wiekowy dialekt lokalny, język monegeski, który - w duchu utrzymania tradycji - jest nauczany w szkołach.

Mottem rodu książęcego Grimaldich, a tym samym - oficjalnym mottem Monako, jest powiedzenie: "Z pomocą Boga" (Deo Juvante). 19 września hucznie obchodzi się święto narodowe ku czci Księcia Ranieri III.

Administracyjnie Monako stanowi jedność, jednak od lat 90. jest podzielone na cztery dystrykty - Monaco-Ville, Monte Carlo, La Condamine i Fontvieille. Monte Carlo jest niewątpliwie najsławniejszym spośród nich. Bywa nawet błędnie nazywane stolicą Monako, chociaż formalnie księstwo stolicy nie ma. Mimo skromnych rozmiarów, jest to jedna ze światowych stolic luksusu, blichtru i hazardu.

Zabawa jak rok długa

Monako szczyci się trwającym przez cały rok sezonem turystycznym i ciągłymi atrakcjami dla gości od zimy do wiosny. Nieustannie trwa korowód wydarzeń artystycznych, kulturalnych, sportowych - ciągle coś się dzieje. Nie sposób wymienić wszystkich imprez, które mają miejsce w Monako, jest ich zbyt dużo. Część to jednoroczne efemerydy, część jest cykliczna i ma długą, utrwaloną tradycję.

Najważniejszym wydarzeniem na wiosnę jest Grand Prix Formuły 1, ponadto wiosna to festiwal kultury. Wtedy odbywają się słynne pokazy baletowe, następuje otwarcie sezonu teatralnego i rozdanie Monte Carlo Music Awards.

Latem odbywa się Międzynarodowy Festiwal Pirotechniczny, Gala Czerwonego Krzyża, uroczystości na cześć św. Joanny D'Arc, jak również cykl koncertów na krużgankach Pałacu Książęcego. Wielbicieli sportu natomiast kuszą Mistrzostwa Świata w Bobsleyach.

Jesień to przede wszystkim czas hucznie obchodzonego święta narodowego, ale również rozpoczęcie sezonu w Filharmonii Monte Carlo. I wreszcie zima - przez wielu wyczekiwana szczególnie niecierpliwie, bo właśnie wtedy ma miejsce słynny Rajd Monte Carlo, a niejako kontrastowo - Międzynarodowy Festiwal Cyrku i Grand Prix Magii i Iluzji. To tylko przykłady; kalendarz comiesięcznych imprez jest przebogaty i niezależnie od indywidualnych upodobań, nikomu w Monako nuda nie grozi.

Pałac, kaktusy i wieloryby

Jest kilka rzeczy, które trzeba obowiązkowo zobaczyć podczas pobytu w Księstwie Monako, jak również kilka, które należy obowiązkowo zrobić.

Pierwszą pozycją na liście jest ciągnąca się wzdłuż wybrzeża Saint-Martin Avenue. Oko przyciągają tutaj szczególnie malownicze ogrody, na trasie znajduje się również Katedra Monako - chowano tutaj całe pokolenia Grimaldich, w tym również księżnę Grace, wcześniej znaną lepiej jako aktorkę Grace Kelly. W tej właśnie katedrze odmieniła zupełnie swój los, biorąc ślub z księciem Ranieri III. Nie można odpuścić sobie wizyty w Muzeum Oceanograficznym, połączonym z Akwarium. Można tu podziwiać ponad 4000 różnych gatunków ryb, w tym te najbardziej egzotyczne, a także ogromny, bo liczący 66 stóp , szkielet wieloryba. Na najwyższym piętrze muzeum mieści się restauracja Le Terrasse, z której rozciąga się fantastyczny widok na całą Riwierę.

Planując wizytę w Pałacu Książęcym, warto wybrać się tam o godzinie 11:55 rano - wtedy następuje uroczysta zmiana wart. Zwiedzanie pałacu odbywa się w specjalnie zorganizowanych grupach.

Księstwo Monako słynie z jachtingu, toteż zwiedzanie portu i przystani to również atrakcja turystyczna. Znajdujące się tam jachty należą do największych i najbardziej luksusowych na świecie, nic zatem dziwnego, że łatwo się tu natknąć na kogoś sławnego i bogatego z najlepszej śmietanki towarzyskiej.

Na wschód od przystani mieści się, mające już status kultowego, kasyno - Grand Casino lub, jak kto woli, Casino de Paris. To jedna z najbardziej zapierających dech w piersiach atrakcji dystryktu Monte Carlo. Ekskluzywne samochody zaparkowane na parkingu przed kasynem i sąsiedztwo niezwykle eleganckiego Hotel de Paris automatycznie sugerują powiew wielkiego świata. Kasyno warto zwiedzić, nawet jeśli nie zamierzamy oddawać się rozkoszom hazardu, ponieważ samo wnętrze, utrzymane w złocie i marmurze, już jest imponujące. Oczywiście wstęp jest zarezerwowany wyłącznie dla osób pełnoletnich, zaś mężczyźni są zobowiązani do założenia marynarki i krawata. Kasyno przewiduje karnety wstępne - od dziennych po całoroczne.

Ogrody Egzotyczne oferują jeszcze więcej, niż obiecuje nazwa. Położone na wzniesieniu, pozwalają cieszyć się zarówno zgromadzonymi tu roślinami z całego świata - w tym roślinami pustynnymi, jak rzadkie gatunki kaktusów - ale i niepospolitymi widokami. Specjalne wycieczki z przewodnikiem odbywają się po mieszczącej się tutaj grocie. Chociaż wstęp jest dosyć drogi, warto skorzystać z tej możliwości.

Forum Grimaldi to swoiste centrum konferencyjne, ukończone w 2000 roku, którego architektura budzi duże kontrowersje, od zachwytu po miażdżącą krytykę. Odbywają się tutaj największe koncerty i przedstawienia. To również siedziba najnowszej ze scen operowych Monako. Na prawo od Forum Grimaldi znajduje się Ogródek Japoński, do którego wstęp jest darmowy.

Karty na stół, siedem wygrywa

Co powinno się zrobić, będąc w Monako? Wedle wszelkich reguł, jeżeli tylko finanse pozwolą, chociaż raz spróbować szczęścia w Grand Casino, mieszając się z tłumem najsławniejszych i najzamożniejszych. Cena biletów wstępu zależy od pokoju, do którego chcemy wejść. Należy pamiętać o odpowiednim stroju - krawacie, marynarce i eleganckich butach. Sportowa odzież jest wykluczona, zarówno jeżeli chodzi o mężczyzn, jak i o kobiety.

Następnie - uczestniczyć w przynajmniej jednym koncercie, przedstawieniu czy balecie w budynku opery, zwanym również Salle Garnier od nazwiska architekta - Charlesa Garniera. Największe wydarzenia kulturalne odbywają się w operze od ponad 100 lat. Wnętrze jest utrzymane w złocie i czerwieni, ozdobione płaskorzeźbami i freskami, koniecznie trzeba zwrócić uwagę na imponujące malowidła na suficie.

Jednym z markowych wydarzeń Monako jest Grand Prix Formuły 1. Jeżeli jesteśmy z wizytą w Monako w czasie, kiedy impreza akurat się nie odbywa, można przejść się trasą wyścigu - zachowując jednak ostrożność, ponieważ wymaga to przecinania ruchliwych skrzyżowań. Punktem wyjścia jest Plac St. Devote'.

Monako to raj dla wielbicieli zakupów, o ile tylko dysponują odpowiednimi funduszami. Najbardziej ekskluzywne sklepy z odzieżą znajdują się w tzw. Złotym Kręgu, obejmującym Avenue Monte Carlo, Avenue des Beaux-Arts i Allees Lumieres. Mieszczą się tutaj butiki Hermesa, Diora czy Prady. Okolice Place du Casino przyciągają amatorów kosztownej biżuterii Bulgari, Cartier i Chopard. Na Place D'Armes mieści się Condamine Market, gdzie można szperać w poszukiwaniu pamiątek, a nawet tylko spacerować, podziwiając lokalny koloryt.

Jedzenie w Monako jest wyborne. Najbardziej ekskluzywne restauracje w mieście to Louis XV Restaurant i Le Grill de L'Hotel de Paris, obie mieszczą się w sąsiedztwie Hotel de Paris. Koniecznie trzeba wstąpić też do słynnej Cafe' de Paris w pobliżu Grand Casino. Jeżeli chodzi o napoje - status narodowego napitku ma w Monako szampan.

Z rykiem silnika

Grand Prix Formuły 1 organizowane w Monako to jedna z najstarszych tego typu imprez na świecie. Po raz pierwszy odbyło się w 1929 roku z inicjatywy Anthony'ego Noghesa, miejscowego magnata tytoniowego, przy aktywnym poparciu ówczesnego władcy, księcia Louisa II. On to właśnie był twórcą "Automobile Club de Monaco". Pierwszy wyścig w historii Grand Prix Monako wygrał Brytyjczyk William Grover-Williams za kierownicą Bugatti.

Obecnie tor wyścigu w Monako, czyli Circuit de Monaco obejmujący ulice Monte Carlo i La Condamine, jest uważany za najbardziej wymagający w Formule 1, a to z uwagi na wzniesienia, ciasne zakręty i niespodziewanie wąskie odcinki. Niestety, jest również wyjątkowo niebezpieczny, pod względem liczby wypadków ustępuje jedynie włoskiej Monzy i Imoli.

Organizatorem wyścigu, który od sezonu 1955 roku odbywa się jako eliminacja do Mistrzostw Świata Formuły 1, jest Automobile Club de Monaco, organizujący również Rajd Monte Carlo i Puchar Monako w Kartingu.

Trasa Rajdu Monte Carlo wiedzie przez południową Francję i Księstwo Monako. Rajd odbywa się od 1911 roku, a inicjatorem pierwszego wyścigu był książę Albert I. Z cyklicznie kontynuowanych wyścigów samochodowych ten jest zatem najstarszy. Drugie w kolejności miejsce zajmuje młodszy o dziesięć lat Rajd Polski.

Od 1973 roku Rajd Monte Carlo odbywa się w styczniu i jest pierwszą eliminacją Rajdowych Mistrzostw Świata.

Wśród amatorów turystyki mawia się, że każdy podróżnik powinien przynajmniej raz odwiedzić to niezwykle malownicze miejsce, gdzie panuje niepowtarzalna atmosfera przepychu, doniosłości i piękna, a jednocześnie poczucia wspólnoty, które chroni przed przekraczaniem granic snobizmu. Monako bowiem jest życzliwe każdemu, nawet tym, których akurat nie stać na conocne szaleństwa w jaskiniach hazardu. Wystarczy tylko zasiąść w knajpce z widokiem na Rivierę, sączyć szampana i obserwować przestrzeń przed sobą, by zostać bogatszym o wspomnienie, które będzie powracać przez lata.